.

گزارشی از پنجمین دوسالانه تذهیب‌های قرآنی موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی

شبی آمیخته با هنرهای قرآنی

صندلی‌ها پر شده و همه منتظرند. مجری از همجواری حضرت رضا(ع) و همزمانی این برنامه با شب تولد امام حسن عسکری(ع) می­گوید.

1395/10/22 چهارشنبه

با حضور میهمانان حجت‌الاسلام والمسلمین پژمان‌فر؛ نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی، حجت‌الاسلام گنابادی‌نژاد؛ رئیس سازمان فرهنگی آستان قدس رضوی، جواد آرین‌منش؛ رئیس هیئت مدیره موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی، حجت‌الاسلام مهدوی؛ رئیس جامعه‌‌المصطفی العالمیه، سیدسعید سرابی؛ مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی، استاد قره شیخلو و جمعی از مسئولان فرهنگی آستان قدس رضوی و هنرمندان و فرهیختگان مراسم آغاز می شود.

گوشه‌ای از تلاش‌ها
چراغ‌ها یکی‌یکی خاموش می‌شود و نماهنگ کوتاهی از فعالیت‌های پنجمین دوسالانه تذهیب های قرآنی بر پرده جان می‌گیرد. تصاویر نشست خبری دوسالانه تا برپایی کارگاه‌های مکتب هنر رضوان توسط اساتید هنر نگارگری و تذهیب را نشان می دهد و سپس تصاویری از داوری 465 اثر رسیده از 315 هنرمند در 22 استان کشور به نمایش درمی آید. سپس گوشه‌ای از تصاویر 175 اثر راه یافته به سه نمایشگاه نشان داده می‌شود. تصاویر گاهی تند و گاهی آرام می‌گذرند. تصاویر روی پرده به آخرین تلاش‌های مسئولین پرتلاش موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی می‌رسد که در حال تدارکات مراسم اختتامیه هستند. از طراحی تا ساخت تندیس‌ها، تهیه کارت‌های دعوت و... سرانجام چراغ‌ها روشن شده و پرده سپید بالا می‌رود.

در سایه عنایت امام رضا(ع)
مجری مراسم از مدیرعامل موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی دعوت می‌کند که به جایگاه بیاید. علی ثابت‌نیا در بخشی از سخنانش می‌گوید: «قرآن یگانه کتاب خلقت، در طول قرون مختلف و ادوار گوناگون از مناظر و زوایای متفاوت مورد توجه تمامی مسلمانان قرار گرفته و هنرمندان به فراخور توان خود اهتمام‌شان را بر زینت بخشیدن این گوهر گرانقدر معطوف داشته‌اند».
وی در ادامه، هنر تذهیب را به خاطر آمیختگی با اعتقادات دینی و همراهی با کلام کردگار از هنرهای مطرح اسلامی دانست و گفت: «موسسه آفرینش‌های هنری با اتکا به پشتوانه هزار ساله آثار قرآنی گنجینه آستان قدس رضوی با برگزاری دوسالانه تذهیب‌های قرآنی کوشیده برای پاس‌داشت از گنجینه هنرهای ایرانی اسلامی گام بردارد که اکنون پس گذر از فراز و نشیب چند ساله، مرکب این دوسالانه به منزل پنجم رسیده و امید است با مدد گرفتن از انفاس قدسی حضرت حق در سایه عنایت حضرت علی‌بن موسی‌الرضا(ع) با مشارکت مذهبان و نگارگران این مرز و بوم زمینه ترویج بیش از پیش هنرهای قرآنی فراهم گردد».

مردم ادب کنید ابوالمهدی است او
«آمد کسی که عقده ز دل باز می‌کند... بلبل به وجد آمده گل ناز می‌کند... دل چون کبوتران، پرِ خود باز می‌کند... در آسمان سامره پرواز می‌کند... آمد گلی که رنگ و بویش حیدری بُوَد... از نسل فاطمه، حسن عسکری بُوَد». حالا نوبت مداح اهل بیت حاج احمد واعظی است تا در شب میلاد امام عسکری(ع) حاضران جمع را به حظی معنوی برساند. حاج احمد، با صدای گرم خود این محفل قرآنی-هنری را شور و حال دیگری می‌بخشد: «امشب در آسمان همه جا ذکر نام اوست... جبرئیل یک کبوتر عاشق به بام اوست... مریم، کنیز و حضرت عیسی غلام اوست... سرمستی فلک همه از فیض جام اوست... سرتا به پا محبت و همدردی است او... مردم ادب کنید، ابوالمهدی است او».

نشان رضوان
«من زینت‌السادات امامی دختر مرحوم حاج میرزا آقای امامی هستم.» صدای هنرمند پیش‌کسوت اصفهانی در سالن تاریک می‌پیچد و آرامش چهره‌اش بر پرده سپید می‌نشیند. این بانوی هنرمند، مینیاتور و گل و مرغ را نزد پدر فرا گرفت و هنر طلاکوبی که از دوره صفویه هنری موروثی در خانواده مادری اوست را از مادر و مادربزرگ آموخت. از آثار شاخص او، خلق اثر معراج است که بیش از سی سال به طول انجامید.
محمدعلی الهامی‌نیا دیگر هنرمندی است که روی پرده سفید، از نوجوانی خود می‌گوید. وقتی زیر نظر معمار معروف آن زمان استاد «خوش‌دست» در حرم معماری را فرا گرفت. از آثار ایشان می‌توان به طراحی و بازسازی حاشیه‌های ایوان‌های صحن انقلاب و کاشی‌کاری با طرح کلمه "جلاله ‌الله" در سردر ورودی صحن امام و آزادی اشاره کرد. استاد الهامی در این نماهنگ می‌گوید: «هنر، باقیات‌الصالحات هنرمند است. من هر جا باشم دلم در حرم امام رضا(ع) است. روحم در کارهایم گنجانده شده و همیشه زنده است».
امیرهوشنگ جزی‌زاده هنرمند پیش‌کسوت دیگری از دیار اصفهان است که در این نماهنگ دیده می شود. او از 7 سالگی نزد دایی خود محمود تذهیبی به فراگیری نقاشی پرداخت و سال ۱۳۲۸ به هنرستان هنرهای زیبای اصفهان رفت و به پیشنهاد عیسی بهادری وارد دوره نقاشی ایرانی شد.
از طرف مادری نسل اندر نسل نقاش بوده‌اند و پدرِ مادرش محمدعلی مذهب متخلص به بهار بوده که از نقاشان دوره قاجار به شمار می‌رفته است. استاد جزی‌زاده در حرم آثار متعددی در زمینه آرایه‌های معماری و کاشی‌کاری در رواق‌ها و صحن‌های جدیدالحداث به یادگار گذاشته و عقیده دارد 5 سالی که در مشهد بوده سرمایه هنری‌اش بیشتر تکمیل شده است.
بالاخره چراغ‌ها روشن می‌شود و نشان"زرین رضوان"میان این همه نور بیش از پیش جلوه‌گری می‌کند و وقتی درخشان‌تر می‌شود که این سه هنرمند با ویلچر، عصا و قامتی خمیده این نشان را دریافت می‌کنند.

تقدیر از مبارزی خستگی‌ناپذیر
با اعلام مجری و دوباره پایین آمدن پرده سپید، تصاویری از رهبر شیعیان مبارز نیجریه شیخ ابراهیم زکزکی پخش می‌شود. نماهنگ که تمام می‌شود بین جمعیت در ردیف دوم، دختری  با چشمان غمبار هنوز به پرده خالی از تصویر پدر زل زده است. بدیعه زکزکی دختر شیخ ابراهیم زکزکی روی صحنه دعوت می‌شود تا با دریافت یک جلد کتاب قرآن "ابراهیم سلطان" که از قرآن‌های نفیس جهان به شمار می رود و توسط هنرمندان موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی بازنشر شده است، از پدرش و خانواده او قدردانی گردد.

ویژگی هنرمند ممتاز
حجت‌الاسلام والمسلمین نصرالله پژمان‌فر؛ عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم مشهد در مجلس که در اختتامیه پنجمین دوسالانه تذهیب‌های قرآنی حضور پیدا کرده است، درباره هنر می‌گوید: «در نظام هستی همه‌چیز از بین می‌رود و تنها عنصری که همیشه پایدار بوده و هیچ‌گاه کهنه نمی‌شود، ارتباطی است که هر فرد با خالق خود پیدا می‌کند. همان‌طور که هنرمندان با دل و جان آثارشان را خلق می‌کنند، هر چه عمق ارتباطشان با خداوند بیشتر باشد اثرشان جاوید و ماندگار می‌شود. هنرمند با زکاوت و ممتاز، کسی است که هنر خود را با خدا و اهل بیت(ع) گره بزند تا اثرش با تمسک از این ارتباط عمیق، پایدار بماند».

اهدای جوایز
در بخش دیگر دوسالانه تذهیب‌های قرآنی، تابلویی بزرگ روی سن دیده می شود؛ این تابلو اثر خوشنویس کرمانشاهی حجت‌الاسلام سُرایی است. این قرآن کریم با صرف بیش از ششصد ساعت کتابت شده و به حجت‌الاسلام گنابادی‌نژاد اهدا می‌گردد. بالاخره نوبت به بخش  اهدای جوائز می‌رسد. همه بزرگان حاضر همراه داوران هر بخش روی صحنه می‌روند. هفت تندیس یکی‌یکی به دست هنرمندان برگزیده سپرده می‌شود تا نشانی باشد از حضور سبزشان در پنجمین دوسالانه تذهیب‌های قرآنی. لوح‌های تقدیر و هدایای دیگر نیز به ترتیب هر بخش بین هنرمندان منتخب تقدیم می‌شود. هنرمندانی که طبق آمار بیشترشان خانم هستند، برای دریافت جایزه روی سن می‌روند.

نظرات هنرمندان
رویا کازرونی از تهران آمده و نفر اول بخش نگارگری شیوه مکاتب گذشته است. او که از شیوه برگزاری، داوری، جوایز و میزبانی دوسالانه تذهیب‌های قرآنی بسیار راضی است قصد دارد در سال‌های بعد باز هم در این دوسالانه شرکت کند. افسانه مهدوی از مشهد در بخش تشعیر نقوش نباتی برگزیده و در بخش مثنی‌سازی تذهیب تقدیر شده است‌. او سومین سال است در دوسالانه تذهیب‌های قرآنی شرکت می‌کند و جزو برگزیدگان دوره‌های قبل هم بوده است. به نظر مهدوی، آثار امسال از دوسالانه قبلی در سطح بالاتری قرار داشته است. سمیه شیرمحمدی از تهران میهمان برنامه است و 17 سال است به نگارگری اشتغال دارد و اکنون با اثری در بخش گل و مرغ لاکی شایسته تقدیر شناخته شده است. او در سه دوره از دوسالانه شرکت داشته است‌. اکرم ضیایی طباطبایی مسافر دیگر تهرانی است که در بخش گل و مرغ آبرنگی شایسته تقدیر شناخته شده و به نظرش داوری‌‌ها خیلی خوب بوده است.
چهارمین تجربه شرکتش در این دوسالانه را می‌گذراند و در هر دوسالانه حائز رتبه شده است. می‌گوید: «آثار موجود در نمایشگاه خیلی عالی بود و خوشحالم که در جمع این گروه خوب بودم». مژگان فدایی از تهران دانشجوی ارشد هنرهای اسلامی از دانشگاه هنر است و نفر دوم بخش گل و مرغ لاکی شده و از دست‌اندرکاران مراسم تشکر می‌کند. نویدرضا بهنیا 16 ساله است. جوانی که در بخش نگارگری شیوه مکاتب گذشته شایسته تقدیر شناخته شده است. می‌گوید یک سال است زیر نظر استاد رضا مهدوی به فراگیری هنر نگارگری مشغول است و قصد دارد در مسابقات بعدی با دست پرتر ظاهر شود.

گزارشگر: راحله ندافی‌مقدم
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
.

.All rights reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.