.

همراه با نشست تخصصی به‌نشر درباره رابطه روان‌شناسی و تصویرگری

تحلیل روان‌شناسی در آثار هنری

تصویر، زبانی خاموش است که در سکوتش حرف‌های زیادی نهفته دارد. حرف‌هایی که شاید گاهی صدها کتاب از بیان آن عاجز بماند و هزاران کلمه قادر به انتقال معنای آن نباشد. این معجزه‌ تصویر و لایه‌های پنهان آن است. هنری که چشم را می‌نوازد و روح را تعالی می‌بخشد.

1395/11/26 سه شنبه

روان‌شناسی هنر را بیشتر بشناسیم
انتشارات آستان قدس رضوی، هر ساله بخش عمده‌ای از تولیدات خود را به کتاب‌های کودک و نوجوان اختصاص می‌دهد. به‌نشر با علم به ضرورت تصویرگری توانمند در کتاب‌های این حوزه و تاثیر انتقال مفهوم از این طریق، هر سال با کمک گرفتن از بهترین تصویرپردازان کشور آثار جدید خود را به تصاویری مزین می‌کند که در انتقال بهتر مضامین تاثیرگذار باشند. ضرورت توجه به این حوزه عاملی شد تا امسال در هشتمین روز از ایام دهه فجر انقلاب اسلامی، نشست تخصصی نقد تصویر و تصویرگری از نگاه «روان‌شناسی هنر» توسط دکتر هومن نامور متخصص روان‌درمانی و مشاوره بالینی در فروشگاه مرکزی کتاب و محصولات فرهنگی به‌نشر واقع در خیابان امام خمینی(ره) با حضور هنرمندان، هنردوستان و دانشجویان رشته‌های هنری برگزار شود. نشستی که پای علاقه‌مندان این حوزه را به قدیمی‌ترین فروشگاه به‌نشر باز کرد و پای صحبت‌های این روان‌شناس نشاند.
نامور با کلام شیوای خود در مورد ارائه یک اثر تصویری گفت: «تصویرگری یکی از هنرهایی است که جزء رسانه سرد محسوب می‌شود و به صورت یک طرفه از سوی هنرمند ارائه می‌گردد. از آن به بعد است که باید اثر خلق شده حرفی برای گفتن داشته باشد. از این رو خلق یک تصویر هنری برای برقراری ارتباط با مخاطب نیاز به یک پختگی و تجربه درونی دارد که این پختگی برای هنرمند نیازمند همراهی یک استاد و شناخت هنرمند از خود و جهان پیرامونش است».

دست‌هایمان در هنر برای هم باز باشد
این مدرس دانشگاه با کمی تامل بیان کرد: «ایجاد یک تفکر مذهبی در هنر نباید با جانب‌داری همراه باشد.» او در توضیح بیشتر به تابلویی با مضمون مذهبی که در کنارش قرار داشت اشاره کرد و ادامه داد: «در بسیاری از آثار، کادرهای بسیار محکمی وجود دارد و خطوط پررنگی که باعث انفکاک در جلوه بصری می‌شود. کادرهای کشیده شده به مخاطب اجازه‌ نمی‌دهد تصویری دیگر در ذهنش ساخته شود. در واقع اینجا صاحب اثر به مخاطب می‌گوید: به هیچ‌چیز دیگر غیر از تصویری که من کشیده‌ام فکر نکن و این ضعف یک اثر هنری است».
نامور به تابلوی دیگری اشاره کرد. در این اثر، پس‌زمینه به رنگ سبز بود و رنگ‌های محو تصویر شبکه‌های فولادی ضریح را نشان می‌داد و عروسکی خندان در کنار پارچه‌های سبز بسته شده است. نامور با ارزشمند خواندن این تصویر، در توضیح بیشتر شرح داد: «در این اثر هیچ ردپایی از خود هنرمند نیست و تصویر ارائه شده در ذهن ایجاد امید می‌کند و بدون هیچ انفکاکی در ذهن مخاطب تصویری دیگری ساخته می‌شود». این کارشناس تاکید کرد: «دست‌هامایمان در هنر برای هم باز باشد».

هنر انتظار یک جوشش است
داشتن هدف برای خلق اثر مقوله دیگری بود که این عضو هیئت علمی دانشگاه در ادامه صحبت‌هایش به آن اشاره کرد و گفت: «همیشه یک هنرمند باید از خود بپرسد دنبال چه چیزی است و هدفش از ارائه یک اثری هنری چیست؟ بعضی در هنر فقط به دنبال خودشان می‌گردند و لاغیر. اما مسئله اینجا است که آیا فقط وظیفه هنرمند همین است؟ قطعا جواب این سوال منفی است.» نامور ادامه ‌داد: «هنر انتظار یک جوشش است و این کمال بی‌انصافی است که بخواهیم در هنر فقط خودمان را ارائه کنیم. همان‌طور که متاسفانه در بازار کتاب و تصویرگی در بسیاری از موارد شاهد این جریان هستیم. طوری که بخشی از آثار، تقلیدی و بخشی جبری است.»

رابطه روان‌شناسی و هنر
این نشست صمیمانه، با سوالاتی از طرف شرکت‌کنندگان نیز همراه بود. سوالاتی که پاسخ‌های دکتر نامور را به دنبال داشت. یکی از حاضران با طرح این پرسش که «روان‌شناسی چه کمکی می‌تواند برای هنر انجام دهد»؟ پاسخ خود را این‌طور شنید: «ما در هنر نیاز به تحلیل روان‌شناسی داریم تا از این طریق، هنر به سمت جلو پیش برود.» این عضو جامعه سلامت کشور در توضیح بیشتر گفت: «همان‌طور که همه می‌دانیم روان‌شناسی، علم مطالعه رفتار و فرآیند ذهنی آن رفتار مربوط به انسان است. حال در این بین رشته‌ای بین رشته‌ای به نام روان‌شناسی اجتماعی ایجاد شده که علم مطالعه فرد بر جامعه و جامعه بر فرد است.
یکی از وظایف مهم این علم، راهبری هنرمندان است. قطعا کسی می‌تواند بیشترین میزان راهبری را در اجتماع داشته باشد که یک هنرمند باشد». نامور با اشاره به تعامل بین هنرمند و رشته روان‌شناسی هنر گفت: «اگر بخواهیم یک اثر هنری را تحلیل کنیم در موردش زیاد می‌توانیم صحبت کنیم. ولی آیا با تحلیل صرف، هنر رشد می‌کند»؟ جواب منفی است. رشد همواره با تعامل اتفاق می‌افتد و با دادن آموزش مهارت از طریق روان‌شناسی و ارائه یک اثر هنری این تعامل صورت می‌گیرد».

ارتقاء در هنر
طبق گفته‌های این کارشناس، هنر بر زمان، هنر خلاقه است. هنری که فراتر از زمان، غالب و فرم حرکت می‌کند. مثل بزرگانی که در عرصه‌های‌ هنری در رشته‌های مختلف آثاری خلق کردند که از پس سال‌ها، همچنان حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. هومن نامور تاکید کرد: «در هنر تصویرسازی هم در واقع آثاری خوب است که دیده نشود. این می‌شود هنر در خدمت مردم و در اینجا است که هنر با روان‌شناسی و روان‌شناسی با هنر معنا پیدا می‌کند.»
این مدرس دانشگاه در پایان صحبت‌های خود اشاره به تولید یک اثر هنری کرد و گفت: «چه خوب است هنرمندان ما از جمله تصویرگران، به فکر ارتقاء هنر خود باشند و فقط به صرف یک سفارش، کار هنری انجام ندهند. ارتقاء با افزایش دانش صورت می‌گیرد و در هنر تصویرگری دریافت پیام از انتقال آن اهمیت بالاتری پیدا می‌کند.
آن هم زمانی که قرار است از یک رسانه سرد این پیام را برسانیم. در تصویرگری مذهبی باید توجه داشته باشیم تصویر قرار است حامل چه پیامی باشد و آیا کمک به فهم بیشتر محتوا می‌کند یا خیر»؟ این نشست با آخرین جمله‌ کارشناس برنامه به پایان رسید: «بیاییم مردم را با هنر آشتی دهیم».

گزارشگر: ریحانه بناءزاده

 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
.

.All rights reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.