.

به بهانه اجرای زنده دو برنامه هنری در حرم مطهر رضوی به همت موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی

نقش ارادت بر حصن حصین

طنین نقاره‌خانه در تمام حرم می‌پیچد و چشم‌های بارانی و ملتمس در پی صدا صحن به صحن می‌گردد. زائران حرم شمس‌الشموس(ع) پایین تابلوهای نقاشی نشسته و ایستاده‌اند.

1396/5/16 دوشنبه

صدای رسای هنرمندان حرم را از میان دیواره‌های رواق‌ها و طاق‌های ایوان‌ها از قرن‌ها پیش می‌شنوند و غرق شگفتی و حیرت می‌شوند از تلالوی این همه زیبایی. چشم دیگرشان اما امروز در پِی قلم زدن‌های استاد نگارگر می‌دود که چگونه روبروی حضرت(ع) صحنه‌ای از حدیث سلسله‌الذهب را نقش می‌زند. استاد هنرمند نیز گوش به نوای نقاره‌خانه می‌سپارد و با چشمانی که شوق و ارادت از آن جار‌ی‌ است قلم در در دست می‌چرخاند و بر دستار سبز امام(ع) نقش عشق می‌زند.
هنرهای موجود در حرم مطهر رضوی همیشه جلوه‌گاه بی‌بدیلی از زیبایی و قداست بوده و زائران آنگاه که دل را به صاحب حرم می‌سپارند و گوشه‌ای میان این همه ازدحام می‌نشینند رد لاجوردی‌ کاشی‌ها و سپیدی خطوط کتیبه‌ها را دنبال می‌کنند و میان تابش نور در آیینه‌کاری‌های حرم خود را می‌شکنند. استاد، چشمان بارانی‌اش را به حرم می‌دوزد و به نیت شفا و سفارش زائر آقا(ع) خطی دیگر بر عبای امام(ع) می‌کشد تا گره از کار او گشوده شود.
در ایام دهه کرامت و ولادت حضرت رضا(ع) برنامه‌های فرهنگی، هنری متنوعی توسط موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی به این مناسبت انجام شد که از میان آن‌ها می‌توان به دو برنامه مهمی که در حرم مطهر رضوی در حضور زائران و مجاوران بارگاه منور رضوی صورت گرفت اشاره کرد.

نقشی بر ارادت
اولین برنامه و اجرایی که در روزهای پایانی دهه کرامت امسال در صحن جامع رضوی توسط گروهی از اساتید و هنرمندان مطرح کشوری برگزار شد «نقش ارادت» بود. گروهی که به همت موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی گرد هم آمدند تا هر کدام به سبک و سیاق خود ارادتشان را در حضور زائران و مجاوران بارگاه رضوی نقش بزنند. در سه گوشه از صحن جامع رضوی سکوهایی تعیبه شده بود و هنرمندان بر دل سپید بوم‌های خود رنگ عشق می‌زدند. در باب‌الهادی، هنرمندان مکتب هنر رضوان استادان رضا مهدوی و عطاالله شاکری حدیث سلسله‌الذهب را به تصویر می‌کشیدند. در نزدیکی باب‌الجواد استاد احمد منصوب تصویری از دو برادر شهید مدافع حرم را نقش می‌زد و در جوار رواق امام خمینی(ره) هنرمندانی چون محمدرضا میری، روح‌الله ابوالفضلی و استاد مطرح گرافیک مسعود نجابتی که در روز میلاد حضرت(ع) برای نهایی کردن اثر دوم در کنار این دو استاد قرار گرفت روی دو اثر خود کار می‌کردند.
اولین تصویر متعلق به دختر شهید مدافع حرم ابوحامد و اثر دوم پرچم سبز حرم حضرت رضا(ع)، پرچم سرخ حرم حضرت زینب کبری(س) و پرچم زرد فاطمیون کنار هم بود. زائران پایین سکوها جمع شده و دوربین‌های تلفن همراه بیشتر از همیشه فعال بود تا با خود صحنه‌های بی‌بدیل و زیبایی را از آفرینش زنده آثار هنری در حرم رضوی به یادگار ببرند. چشم‌ها با دیدن این تصاویر نمناک می‌شد وقتی زائری از استاد می‌خواست با همان قلم‌مویی که شال سبز علی‌بن موسی‌ا‌لرضا(ع) را با آن نقش زده خطی بر دست او به نیت حاجت و تبرک بکشد و استاد خط را بر کاغذی از طرح خود ‌کشید و به دست زائر سپرد یا صدای «جمیل... جمیل» گفتن دخترک خردسال عرب که بالا و پایین می‌پرید تا آن را به گوش هنرمندان برساند و با زبان خود بگوید چقدر آثارشان زیباست. پس از نماز مغرب و عشاء به خیل مشتاقان اضافه شد. همه دوست داشتند این لحظات را به ثبت برسانند.
هر کسی از آن حوالی می‌گذشت با کنجکاوی نزدیک می‌شد و در شگفت می‌ماند از این همه ذوق اساتید که ارادت خود را در قالب اثری هنری به حضرت رضا(ع) تقدیم می‌کردند. همین دلیل می‌شد دقایق بسیاری پای آثار بایستند و روند شکل‌گیری‌اش را از نزدیک مشاهده کرده و تصاویر و فیلم‌هایی از این برنامه زنده هنری را ثبت کنند. کار در فضای معنوی حرم به هنرمندان برنامه زنده «نقش ارادت» توان خاصی می‌داد و باعث می‌شد از 6 عصر تا 12 شب سرپا بایستند و خستگی خود را با خداقوت زائران و شوق وصف‌ناپذیر آن‌ها از تن به در کنند.

گذری بر برنامه حصن حصین
دومین برنامه اجرای زنده آثار هنری موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی «حِصن حَصین» بود که دو شب مانده به میلاد امام رضا(ع) طبق روال هفت ساله خود اساتید خوش‌نویس مطرح و بین‌المللی کشوری را دور هم جمع کرد تا بار دیگر برای زائران این بارگاه ملکوتی القاب و احادیث حضرت(ع) را با مرکب‌های رنگی و خطوط نسخ و ثلث و محقق، کوفی و معلی و ریحان و نستعلیق و شکسته نستعلیق و نقاشی‌خط بر کاغذهای حاشیه‌دار و زیبای مکتب هنر رضوان که نشان «حِصن حصین» را دارد بنگارند و به زائران تقدیم کنند.
علی ثابت‌نیا مدیرعامل موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی، رسالت اصلی موسسه را استفاده از ابزار هنر جهت ترویج و فرهنگ سیره رضوی دانسته و اضافه کرد: «تلاش ما این بوده برنامه‌های هنری چون "نقش ارادت" و "حصن حصین" در نزدیک‌ترین فضا به مرقد مطهر حضرت رضا(ع) انجام شود تا ارتباط هنرمندان و زائرین این بارگاه قدسی را بیشتر کنیم». وی ادامه داد: «این برنامه در دوره‌های گذشته در دارالقرآن حرم مطهر و نگارخانه رضوان برگزار شده و سه دوره آن تاکنون در صحن جمهوری و رواق دارالهدایه برپا می‌شود». زائران با اشتیاق خاصی دور میزهای اساتید خوش‌نویسی جمع شدند. هر کدام می‌خواستند هنرمندان با خط خوش خود عبارتی را درباره حضرت(ع) برایشان بنویسند. صدای کشیده شدن قلم‌نی بر کاغذ میان این همه ازدحام به سختی شنیده می‌شد و برگه‌های سپید در دست زائران دقایقی بعد به آثار ارزنده هنری تغییر می‌کرد.
زائران با احتیاط کاغذهای خود را به گوشه‌ای می‌بردند و روبرویش می‌نشستند تا مرکب خشک شود و با خیال راحت این سوغات را از حرم مطهر به یادگار ببرند. گاهی چشم‌هایشان بارانی می‌شد وقتی استاد خوش‌نویس می‌پرسید: «برایتان چه بنویسم»؟ و آن‌ها اشک از چشم می‌زدودند و با نگاهی به سمت حرم می‌گفتند: «هر چه نام حضرت(ع) را داشته باشد برایمان عزیز است».
محسن عبادی استاد مطرح و بین‌المللی خوش‌نویسی درباره این کارگاه گفت: «در این برنامه می‌توانیم ایام ولادت حضرت رضا(ع) در شادی زائران نقشی داشته باشیم. این موهبت بزرگی برای همه ماست که با زائران عاشق و دلباخته آقا روبرو و هم‌کلام شویم و اندکی از بضاعتی که در خوش‌نویسی داریم را به عنوان یادمان میلاد حضرت(ع) به آن‌ها هدیه دهیم. این هدیه شیرینی برای زائران است و کسانی که از این برنامه تعدادی آثار خوش‌نویسی به شهرشان می‌برند، بخشی از خاطرات خود را به صورت مکتوب از فضای حرم تا همیشه برای خود زنده نگه می‌دارند».
استاد هادی سیدخوانی عقیده داشت این افتخاری است که نصیب و سعادتش شده است. چرا که خدمت کردن به زوار حضرت رضا(ع) حس بسیار خوبی دارد و باعت افتخار است. استاد محسن توسلی یکی دیگر از شرکت‌کنندگان این برنامه گفت: «همین نفس در نفس بودن با زوار، غنیمت است. اینجا مانند صحنه تئاتر است که با بازدیدکنندگان در ارتباط تنگانگ هستیم و از آن‌ها حس می‌گیریم و آن را منتقل می‌کنیم». فاطمه مقیمی از اساتید خوش‌نویس نیز درباره برنامه گفت: «وقتی خطی در جوار حضرت(ع) می‌نویسم و آن را هدیه می‌دهم به زائر امام(ع) و او دعایم می‌کند، حس غیرقابل وصفی پیدا می‌کنم. احساس می‌کنم خطوطی که در این برنامه می‌نویسم با خط‌های دیگر خیلی فرق دارد».
مریم سادات موسوی استاد دیگر خوش‌نویسی این برنامه معتقد بود: «در این مکان، انگار فرشته‌ها دستمان را گرفته‌اند و می‌نویسند. هر چقدر می‌نویسم خستگی را احساس نمی‌کنم. فقط دوست دارم زائران را با خط خودم خوشحال کنم و امیدوارم امام این کار را از ما قبول کنند».
سارینا قضائی هنرمند خوش‌نویس دیگر برنامه «حصن حصین» که اولین بار به این جمع دعوت شده بود نیز گفت: «از وقتی به من خبر دادند می‌توانم در این هم‌نویسی زیبا شرکت کنم فقط خدا را شکر می‌کردم و حالا اصلا نمی‌توانم این فضا را وصف کنم».
به یکی از صحنه‌های بدیع این برنامه اشاره کرد و گفت: «خانمی آمده بود و می‌گفت من بیمار هستم. برای من هم خطی بنویسید شاید به این بهانه شفا پیدا کردم. من برای او که اشک، چشمانش را پر کرده بود عبارت "یا شمس‌الشموس" را نوشتم».

تهیه و تنظیم: راحله ندافی مقدم
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
.

.All rights reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.