.

در گفت‌وگوی با ابوالقاسم ملکی انجام شد؛

تشریح چگونگی بازسازی روضه منوره پس از حادثه بمب‌گذاری عاشورا 73

خبر بمب‌گذاری حرم مطهر او را شوکه کرده بود؛ نفهمید چگونه وارد رواق شد و به سوی واقعه‌ای رفت که پس از 1354 سال، تداعی کننده صحنه ظهر عاشورای سال 61 کربلا در حرم امام مهربانی‌ها بود.

1396/7/10 دوشنبه

ابوالقاسم ملکی، معمار پیشکسوت آستان قدس رضوی است که 82 سال از خدا عمر گرفته و بیشترین سال‌های زندگی‌اش با بیش از 60 سال خدمت در توسعه معماری بارگاه ملکوتی امام هشتم(ع) گذشته و از جمله کسانی بوده که در بازسازی و مرمت روضه منوره در واقعه بمب‌گذاری عاشورای سال 73 در حرم مطهر نقش داشته است.
فرارسیدن روز عاشورا، سالروز حادثه بمب‌گذاری حرم مطهر رضوی و شهادت 27 زائر و مجاور بارگاه منور امام رضا(ع) ما را بر آن داشت تا با این معمار پیشکسوت مضجع شرف ثامن‌الحجج(ع) گفت‌وگویی داشته باشیم و گوشه‌ای از صدمات وارده بر روضه منوره و مراحل بازسازی آن را جویا شویم که مشروح در ادامه آمده است.

آقای ابوالقاسم ملکی چگونه در جریان بمب‌گذاری حرم مطهر قرار گرفت؟
روز عاشورا ساعت 12:30 برای صرف نهار و استراحت از حرم مطهر به منزل برگشتم. پس از خوردن نهار قصد استراحت داشتم که از حرم مطهر به منزل تماس گرفتند و گفت سریع بیا. هر چه پرسیدم چه شده است؟ پشت تلفن نگفت، مضجع شریف را بمب گذاشتند. گفتم خرابی شده؟ گفت بالاتر بالاتر، سریع پاشو بیا.

بلافاصله بعد تماس خودتان را حرم رساندید...
بله. یک موتور کوچکی داشتم، سوار شده و با عجله خودم را به حرم مطهر رساندم و با دستپاچگی وارد رواق دارالسیاده شدم، قیامت شده بود. تا چشم کار می‌کرد صحنه‌های وحشتناک و دلخراش؛ از تصورمان در این مضجع شریف به دور بود.

صحنه‌هایی که در اولین نگاه با آنها روبرو شدید...
گرد و خاکی فضای روضه منوره را پر کرده بود، زائران و خادمان ضجه و ناله می‌کردند. پیکر شهدا و مجروحان اطراف ضریح افتاده بود، لوسترها شکسته و تکه‌های گوشت بدن شهدا به آنها آویزان شده بود.

در آن لحظه چه اقدامی انجام دادید؟
مشغول جمع‌آوری و انتقال اجساد شهدا به بیرون روضه منوره شدیم، تکه‌های بدن شهدا، کتاب‌های قرآن و ادعیه، نرمه شیشه‌ها و... را از هم تفکیک می‌کردیم.

اعجازی که از حضرت رضا(ع) به چشم خود دیدید...
اعجازی که خدا و امام هشتم(ع) در این واقعه داشتند، آتش نگرفتن ضریح بود.

چطور؟
اسکناس‌های داخل ضریح و مواد عطری که به ضریح می‌زنند، روغنی و آتش‌زا بود. موارد بسیاری برای اشتعال بود که معجزه حضرت رضا(ع) و عنایت خداوند ضریح آتش نگرفت.

ضریح در این بمب‌گذاری چقدر آسیب دیده بود؟
شیشه داخل ضریح شکسته شده و موج انفجار شبکه‌های ضریح را ذوب کرده بود، پول‌ها را با بقیه وسایل داخل کیسه‌های ریختیم و آنها را به باغ ملک‌آباد بردند تا آنجا کار تفکیک و بقیه کارها را آنجا انجام دهند. حجت‌الاسلام‌والمسلمین عباس مقدسیان، رئیس کشیک پنجم نیز از طرف تولیت فقید مأمور شد تا ضریح را کر بگیرد.

شما چه کاری انجام می‌دادید؟
من کارهای متفرقه انجام می‌دادم. اصل کار ما بازسازی و مرمت روضه منوره چند روز بعد این حادثه بود.

گویا هدف منافقان تخریب گنبد روضه منوره بود، به عنوان یک معمار پیشکسوت بفرمایید دشمنان اسلام چقدر در انجام هدف‌شان موفق شدند؟
منافقان بمب را در بالاسر حضرت گذاشته بودند، موج انفجار به سقف صدمه زده بود و فقط یک سوم سقف صدمه دید.

یک سوم سقف؟ بیشتر توضیح می‌دهید؟
سقف سه پوشش آینه‌کاری، آجرچینی و طلاکاری گنبد دارد. آجرچینی روضه منوره محکم است و الحمدالله به سقف آسیب جدی وارد نشد، فقط آینه‌کاری‌ها شکسته بودند که آنها را به مدت شش ماه مرمت کردیم.

معماران آستان قدس رضوی چه اقداماتی در راستای مرمت و بازسازی روضه منوره انجام دادند؟
چند روز بعد این حادثه، خانم مهندسی از تهران به همراه چند نفر به مشهد و حرم مطهر آمدند و پیشنهاد دادند شما یک میلیارد الاحساب بدهید تا مقرنس‌های روضه منوره را با چسب بچسبانیم که من آنجا به رئیس‌مان، مهندس ده‌شیدی گفتم خودمان مقرنس‌ها را سر جایش می‌گذاریم، چرا پول اضافه به آنها بدهیم، تازه معلوم نیست صد در صد موفق شوند.

این خانم مهندس به دعوت آستان قدس رضوی آمده بود؟
خیر. سازمان میراث فرهنگی فرستاده بود. آستان قدس رضوی از کسی برای مرمت و بازسازی روضه منوره دعوت به همکاری نکرد، وقتی خودش بهترین معماران را دارد.

پس خودتان مشغول مرمت شدید...
بله. هفت و هشت روز پس از این حادثه اقدام به بازسازی و مرمت روضه منوره کردیم.

بازسازی کل روضه منوره شش ماه طول کشید یا فقط آیینه‌کاری‌ها؟
یکسال طول کشید که کارهای ساختمانی‌اش را انجام دادیم و شش ماه نیز وقت گذاشتیم تا آینه‌کاری‌ها را مجدد بازسازی کنیم؛ یکسال و نیم زمان برد تا روضه منوره به حالت اول برگردد.

بعد این حادثه به تعویض ضریح اقدام شد؟
بله. استخوانی‌بندی ضریح چهارم بهم خورده بود. مرحوم آیت‌الله واعظ طبسی دستور دادند ضریح پنجم سریع آماده و جایگزین «ضریح شیر و شکر» شود. البته ضریح فعلی در شرف تصمیم بود و می‌خواستند بسازند، ولی ساخت آن قطعی نبود که بعد این حادثه به دستور تولیت فقید برای آماده کردن آن اقدام شد.

حادثه بمب‌گذاری حرم مطهر بیشتر به چه کسی یا افرادی سخت گذشت...
به تولیت فقید مرحوم آیت‌الله واعظ طبسی که بسیار محزون و متأثر بودند و ما خادمان که تحمل دیدن آن صحنه‌ها روی روحیه‌مان تأثیر بدی گذاشت و با چه سختی و مشقتی در تطهیر روضه منوره کوشیدیم.

درب‌های روضه منوره باز شد مردم چه حالی داشتند؟
مردم با اشتیاق به سمت روضه منوره روانه شدند و چشمان همه از اهانت به ساحت مقدس امام هشتم(ع) گریان و ناله‌هایی بود که از حجنره زائر و مجاور بلند بود.

نشانی از این جنایت در روضه منوره برای معرفی حادثه عاشورای رضوی است؟
در آینه‌کاری‌های قسمت بالاسر مبارک، همان جایی که بمب را گذاشتند تاریخ بمب‌گذاری و مرمت نوشته شده است.

تهیه و تنظیم: آزیتا ذکاء
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
نیایش ناتمام زائران عاشورای رضوی
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.