.

رئیس حوزه هنری در گفت‎وگو با آستان نیوز:

ناشر خوب نویسنده را جهانی می‌کند

محسن مومنی‌شریف؛ نویسنده و منتقد ادبیات داستانی، در سال 1346 در شهر بیجار متولد شده است. او کار خود را با دبیری آموزش و پرورش آغاز کرد و مدتی نیز کارشناس امور تربیتی بود.

1395/11/27 چهارشنبه

در کارنامه فعالیت وی سوابقی چون مدیریت داخلی مجله سوره نوجوانان، عضو موسس، بازرس و عضو اسبق هیئت مدیره انجمن قلم ایران نیز وجود دارد. مومنی‌شریف همچنین مدیر دفتر تاریخ و ادبیات انقلاب اسلامی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، عضو شورای سیاستگذاری پژوهشگاه ادب وهنر و مدیرمسئول ماهنامه طنز سه نقطه است. او پس از 20 سال خدمت در بخش‎های مختلف حوزه هنری، از 1389 بر کرسی ریاست حوزه هنری تکیه زد.
آثاری همچون «اشغال»، «زمانی برای بزرگ شدن»، «حکایت پایدار: روایت زندگی شهید فضل‌الله نوری»، «درکمین گل سرخ» و «زندگی نامه داستانی شهید علی صیاد شیرازی» به قلم او تألیف شده‌اند. مومنی شریف به دعوت انتشارات آستان قدس رضوی در مشهد میهمان نشست هم‎اندیشی نویسندگان در حرم مطهر رضوی بود. آنچه در ادامه می‌خوانید محصول گفت‎وگوی ما با مومنی‎شریف، درخصوص ادبیات داستانی و انتشارات به¬نشر است.

• شما به عنوان فردی که خود دستی در حوزه نشر دارید، در حال حاضر بازار ادبیات داستانی و رمان را چگونه می‌بینید، مخاطب چقدر پیگیر این عرصه است؟
وضعیت موجود متاثر از یک شرایطی نسبی است. یعنی، نسبت به انتظاری که از آن می‌رود، تعریفی ندارد. حوزه رمان‌نویسی امروز ما تا نقطه مطلوب فاصله دارد. با وجود همه این‌ها باور دارم که راه طولانی طی شده و به مولفه‌هایی دست یافتیم که با رعایت آن‎ها می‎توانیم رمانی داشته باشیم که متعلق به خودمان باشد و حتی در این زمینه صاحب آثار خوب و قابل دفاعی هم هستیم.

• مخاطبان امروز دنبال چه آثاری هستند؟ در این رابطه ذائقه‌سنجی هم انجام شده است؟
برداشت کلی از نیاز مخاطب در کشورمان عمدتا براساس تجربه صورت می‎گیرد. مجموعه داستان‎هایی که مردم در آن‌ها مسائل، آرمان‌ها و باورهای خودشان را ببینند، بیشتر مورد اقبال‌شان قرار می‌گیرد. در مقابل آثاری که این خصایص را ندارند و به نوعی کپی‌برداری از افکار و ایده‌های دیگران محسوب می‌شوند، تعریفی ندارند. یک رمان خوب برای جلب نظر مخاطبانش، باید داستانی جذاب داشته باشد. از دیگر سو، حرف‌ها و پیام‌های آن متعلق به فرهنگ بومی باشد.

• برای تشویق کردن مردم به خواندن یک رمان یا مجموعه داستان باید چه سیاست و روشی پیشه کرد؟
کار خوب، باید خوب معرفی شود. این نکته را در حوزه هنری تجربه کردیم. هر وقت یک اثر خوب را در یک مجموعه معتبر برای مردم معرفی کنند، استقبال صورت می‌گیرد. یکی دیگر از روش‌ها، ارائه و معرفی کتاب‌ها از مسیر رسانه‌هاست. البته در شرایطی که مردم اگر این نوع کارها را مطالعه کردند، حس نکنند که فریب خورده‌اند و اثر بر خلاف آنچه در تبلیغش صورت گرفته، ارزش کافی را نداشته است. کارهایی را باید در معرض دید بگذارند که بتوانند از آن دفاع کنند.

• فکر می‌کنید اگر انتشارات رسمی کشور که دارای ظرفیت‌ها و منابع بیشتری هستند، بخواهند سمت و سوی موضوعات انقلابی و ولایی بروند، باید چه نکاتی را رعایت کنند؟
در موفقیت یک انتشارات به ویژه اگر بخواهد حوزه‌ای را به صورت تخصصی دنبال کند، ثبات مدیریت، حمایت مدیران بالادستی، بخش طرح و برنامه، بهره‌گیری از تجارب ناشران موفق و باسابقه، کسب اعتماد در درازمدت، پافشاری در راستای دستیابی به اهداف تعیین شده موثر است. در حقیقت یک انتشارات برای ورود تخصصی به یک شاخه خاص باید خود را اندک‌اندک به مرجع آن بدل سازد. در موضوعی که شما اشاره کردید هم روال به همین ترتیب است.

• ضرورت‌های پژوهشی در موضوعات اشاره شده را چطور می‌بینید؟
کار پژوهشی در عرصه ورود به بازار تولید داستان‌های انقلابی و ولایی حائز اهمیت است. خوشبختانه در به نشر، بخش‌های مختص تولید محتوا وجود دارد و اگر زیرساخت‌ها در این حوزه تقویت شود، نیازهای جانبی نظیر پژوهش نیز پاسخ گفته خواهد شد.

• خود شما که نویسنده‌اید، شاخصه یک داستان انقلابی خوب را چه می‌دانید؟ فکر می‌کنید یک اثر در این محوریت باید چه داشته باشد تا نظر شما به عنوان یک مخاطب جلب کند؟
کشش و جذابیت اثر هنری، اولین ملاک تعریف یک اثر خوب انقلابی است، این هم با یک روایت تازه و یک قلم پُرشور ممکن می‌شود. دیگر آنکه بتواند به خواننده خودش اطلاعات لازم را منتقل کند. این داده‌ها به خوبی در بافت داستان تنیده شده باشد و اطلاعات نباید به صورت روزنامه‌وار و مستقیم ارائه شود. از سوی دیگر، وقتی خواننده داستان را می‌خواند، احساس کند با پدیده جدیدی مواجه شده است، به دانسته‌هایش افزوده شده و در یک تجربه نو مشارکت کند.

• چطور مخاطبان به سمت آثار فاخر و ارزشی حرکت می‎کنند؟
مجدداً تأکید می‌کنم. این‌گونه آثار اگر اقبالی کسب می‌کنند، به خاطر این است که بیانگر دغدغه و حرف مردم هستند و همه افراد خودشان را در آن می‌بینند. در حقیقت در این روزگار بحران هویت، نسل جوان ریشه‌های گمشده خود را در این کتاب‌ها پیدا می‌کند. از سویی، آثار کمتر موفق، به خاطر کمبودهایی که در نگارش دارند نتوانستند آن‌طور که باید نتیجه بگیرند و طبعا ضعف‌ها بر رویکرد غنی آن‌ها چیره شده است.

• اگر «به نشر» بخواهد وارد حوزه نشر کتاب‌های انقلابی شود، فکر می‎کنید باید به چه الزاماتی توجه کند؟ تا آنچه حاصل می‎آید به ورطه شعارزدگی نیافتد؟
در تجربه کار فرهنگی آنچه که بیشتر از همه بخش‌ها نمود دارد، مدیریت باثبات، سرمایه‌گذاری در دراز مدت با تأکید بر مطالعات است. توفیق یک انتشارات در موضوعات تخصصی وابسته به تعهد و انرژی است که در آن صرف می‌کند، اگر نگاه بلندمدت باشد، صرفنظر از نوسانات مدیریتی یا ساختاری، هدف کلی و نگاه کلان، مسیر خود را پی می‌گیرد و در بازه‌ای که از آن انتظار می‌رود، به حصول نتیجه منجر می‌شود.

• اگر موافقید وارد بحث ارتباط ناشر و نویسنده شویم. اگر یک محصول و خروجی عالی از این همکاری توقع برود، فکر می‌کنید در اساس این ارتباط باید چه نکاتی رعایت شود؟
یک سخن مشهور و درستی در این زمینه وجود دارد که یک ناشر خوب، نویسنده را جهانی می‌کند. واقعیتی که نویسندگان زیاد قبول ندارند، اما تجربه نشان داده که ناشر واقعاً اهمیت دارد. در این میان، ناشری که نشر برایش دغدغه باشد، بایسته‌های آن را بداند و به رشدش اهتمام بورزد، توفیق کسب می‌کند. طرف دیگر این فعالیت، اهل قلم هستند که باید به گفته‌ها و تدابیر ناشر اعتماد داشته باشند. از خروجی این توافق، کارهای خوبی بیرون می‌آید.
معمولاً مولفان ما برای دل خودشان می‌نویسند و انتظار دارند ناشر هم بی چون و چرا کار و اعتقاد آن‎ها را بپذیرد. درصورتی که ناشر نیز سرمایه خودش را وسط می‌گذارد، پس باید مطمئن باشد که نتیجه می‌گیرد و بازگشت سرمایه‌ خواهد داشت.

• و اما سخن پایانی ...
 «به نشر» با وجود فراز و نشیب‌ها، انصافاً انتشارات موفقی است. برای تبدیل شدن به یک «برند فرهنگی» باید بیشتر تلاش خود را بر موضوعاتی که در آن‎ها مزیت نسبی وجود دارد، متمرکز کند. با توجه به ظرفیت‌های بالقوه شهر مقدس مشهد از قبیل وجود مضجع منور رضوی و شاعران و نویسندگان برجسته، به موضوعاتی همچون علوم انسانی، انسانی اسلامی، ادبیات و تاریخ بپردازد تا به جایگاهی بالاتر از آنچه امروز است، دست یابد.

تهیه و تنظیم: راضیه آزادوار

 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.