.

گوشه‌هایی از نمایشگاه خوش‌نویسی «رستاخیز عشق»

جلوتی در خلوت قلم

مستطیل تابلوها جذبه‌ای داشت که هر بیننده ناخودآگاه مقابلش میخکوب می‌شد و هنوز سیراب هنر خطوط یک تابلو نشده بود که جاذبه اثر بعدی تمام وجود را به سمت خود می‌کشاند.

1396/9/10 جمعه

نمایشگاه آثار خوش‌نویسی استاد گرانقدر احمد قائم مقامی در نگارخانه رضوان برگزار شده بود که این بار حرف‌ها و حس‌های بی نظیری را در وصف این هنر ارزشمند به گوش علاقه‌مندان برساند و دیدگان را متحیر از زیبایی‌های فراز و فرود کلمات نماید.
55 اثر سیاه مشق در طی زمانی حدود سه سال جمع‌آوری و گزینش شده بود تا در ایام ولادت پیام‌آور دین زیبایی‌ها،‌ هنردوستان را به بازدید فرا خواند. افتتاحیه نمایشگاه روز سه‌شنبه 7 آذر ماه انجام شد که به گفته مسئول نگارخانه رضوان، محمد ظریف صدر، تا شب میلاد پیامبر اعظم(ص) ادامه خواهد داشت و در آن شب، مراسم اختتامیه با نشستی تخصصی و با حضور استاد قائم مقامی صورت می گیرد. او افزود: «نمایشگاه مشابهی نیز از آثار استاد قائم مقامی به زودی در کاخ نیاوران تهران برگزار خواهد شد».

صفا و شأن
وصف آثار از دید هنردوستان و علاقه‌مندان، تأثیرگذاری آن را بیشتر نشان می‌دهد. دو تن از اساتید خوش‌نویسی با ذوق و هیجان خاصی به سمت دو تابلوی مشخص می‌روند. استاد کاظمیان در حالی که چشمانش خیره به اثر است درباره علت این همه اشتیاق می‌گوید: «شاهکار است. تمام آثار این نمایشگاه هر یک در نوع خودش بی نظیر است.»
فرد دوم استاد رضوانی است. او با ابراز خرسندی از برگزاری این نمایشگاه و ارزشمند بودن آثار، می‌گوید: «رسیدن به چنین سطح کاری آسانی نیست و نیاز به گذر از مراحلی دارد که نتیجه‌اش پختگی و آگاهی در هنر خوش‌نویسی باشد. تمرین حروف، سطح‌نویسی،‌ چلیپا و سیاه مشق و سایر شرایط خاص آموزشی، به مرور زمان یک فرد را به شأن خوش‌نویسی می‌رساند».
استاد در ادامه صحبت‌هایش می‌گوید: ‌«اوج اصول دوازده گانه خوش‌نویسی، شأن و صفا است که شأن مقام و منزلت و جایگاه خوش‌نویس را نشان می‌دهد و صفا،‌ حس و حال اثر را بازگو می‌کند که تشخیص آن دشوار است. آن جاذبه‌ای را که اثر در شما به وجود می‌آورد که نه تنها از دیدنش خسته نمی‌شوید بلکه لحظه به لحظه از آن حظ وافر می‌برید نشان از وجود صفا است».

مکتب هنری،‌ شیوه ادبی
استاد قائم مقامی در شرح مختصری از آثارش در نمایشگاه، به سبک صفویه و قاجاریه اشاره کرده و می‌گوید: «‌90٪ آثار نمایشگاه سیاه مشق است. سعی کردم بیشتر خطوط عمودی و افقی باشد و در دانگ کتیبه و دانگ جلی و خفی اجرا شده است. با این که تذهیب و خط در یک خانواده قرار دارد اما تذهیب کمتری در کارهایم انجام شده و آن هم به این دلیل است که خواستم خوش‌نویسی را به عنوان هنری جداگانه به نمایش بگذارم». مجید شایان از مدرسان انجمن خوش‌نویسان،‌ به محض ورود به سالن نگارخانه و دیدن استاد،‌ به سرعت خم می‌شود و خاک نمایشگاه آثار استاد را به رسم ادب بر دیدگانش می‌گذارد. سپس به سمت استاد قائم مقامی می‌آید و او را در آغوش می‌گیرد. صفا و صمیمت برخورد استاد و دوستان جان،‌ تماشایی است.

شرح قلم

سیاه مشق‌هایی که در نگارخانه به نمایش در آمده،‌ ترکیبی است. در مکتب قدیم(قاجار و اصفهانی) که میرزا غلامرضا اصفهانی و میر حسین ترک در این زمینه تخصص یافتند، ترکیب‌بندی و جاگیری کلمات از اهمیت خاصی برخوردار بوده است. این توضیحات را مجید شایان بیان کرده و با اشاره به یکی از آثار استاد قائم مقامی می‌گوید: «این اثر، کتیبه‌نویسی است که از لحاظ استخوان‌بندی باید قوی باشد و نسبت‌های طلایی در آن درست در بیاید. در اجرای حروف و کلمات درگیری سرپنجه‌ها با مچ و آرنج با محور دایره‌ها و بیضوی،‌ طیف گسترده‌ای از اعضاء‌ را استفاده می‌کنند».
او درباره تأثیر هنر خوش‌نویسی بر حالات روحی می‌گوید: «خوش‌نویسی نوعی اشراق است. در چین و ژاپن خوش‌نویسی را مقدس می‌دانند و جدا از بخش علمی آن، در بحث عرفان و تقدس، کسانی که خوش‌نویس هستند مردانی اعظم به حساب می‌آیند. ضمن این که در این کشورها هنر خوش‌نویسی و شمشیرزنی در یک ردیف قرار می‌گیرد».

درخت هنر

آموزش یک تصویر است اما آنچه از باطن به آن منتقل می‌شود مهم است. استاد قائم مقامی ادب و اخلاق را این‌گونه در یک اثر قرار می‌دهد: «بدون شک، ریشه‌های هر اثر هنری ذات حضرت حق است. بدنه و ستون آن ولایت بوده و شاخ و برگی که خود را در فضا پراکنده کرده است چیزی جز اشاعه ادب، اخلاق و اعتقادات قلبی نیست. خلاصه این که هر چه برای رسیدن به کمال نیاز باشد در قالب یک اثر هنری که خالصانه شکل گرفته است می‌توان یافت».

خلوت و جلوت
در تمامی هنرها ترکیب متوازن وجود دارد. یکی از شاگردان استاد می‌گوید: «خیلی دوست دارم به سطح استادم برسم و حتی ابداعی نیز داشته باشم. یکی از قواعد هنر خوش‌نویسی، هماهنگی پراکندگی و فشردگی حروف و کلمات در چارچوب اثر است. زیبایی خط وقتی دو چندان می‌شود که در این فراز و فرودها معانی خاصی پشت حرف و کلمه قرار می‌گیرد که فراتر از خطوط و کشیدگی آن‌ها است».
استاد رضوانی در مورد کشیدگی حروف و معنای ماورای آن می‌گوید: «در تمامی هنرها کشیده شدن، بحثی فراگیر است.حتی در قرائت قرآن هم این موضوع وجود دارد. در خوش‌نویسی کشیدگی و دوایر حروف، بستگی به روحیات و متنی دارد که خوش‌نویس انجام می‌دهد. در موسیقی هم قرقره یا تحریر را داریم که حس و حال را به شنونده منتقل می‌کند. خلوت و جلوت فقط در تابلو و اثر نیست. باید این اتفاق در درون هنرمند بیفتد تا به اثر جان دهد.

گزارشگر: مریم ظریف
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.