.

روزشمار وقایع انقلاب اسلامی در مشهد؛

بیمارستان امام رضا(ع) صحنه رخدادی از جنس مقاومت بود

شور و هیجان جوانی‌اش در انقلاب و ثبت شفاهی صحنه‌هایی از جنایت رژیم پهلوی خلاصه شد؛ دوربینی که سوغات مکه مادرش بوده و همیشه با آن خاطرات خوش میهمانی‌های خانوادگی را ثبت می‌کرد.

1396/9/23 پنجشنبه

روزهای پایانی رژیم پهلوی رو به افول بود، مردم بیشتر و باشکوه‌تر از همیشه در صحنه بودند. به مسجد کرامت، پایگاه انقلابیون خبر جنایت کودک‌کشی در بیمارستان امام رضا(ع) داده می‌شود و او را به همراه دوربینش سراسیمه روانه معرکه می‌کند.
بارها روزشمار وقایع انقلاب در مشهدالرضا(ع) از علی‌اصغر نعیم‌آبادی، مبارز و فیلمبردار انقلاب مشهد در رسانه‌های مختلف بازگو شده است؛ فیلمبرداری که نه تنها سابقه دیرینه در ثبت تاریخ انقلاب این شهر دارد، بلکه پیشکسوت خادمان مضجع شریف امام هشتم(ع) هم به شمار می‌رود، او در نوشتار پیش‌رو یادآور روزهایی است که عزت‌طلبی و شکست‌ناپذیری در واژه‌های مبارزه، صحنه، خون، ایثار، شهید و شهادت معنا پیدا می‌کند.

مدرسه علمیه نواب صفوی
مدرسه علمیه نواب صفوی، مسجد کرامت و منزل آیت‌الله شیرازی سه مکانی بودند که محور فعالیت انقلابیون به شمار می‌رفتند. طبق گفته نعیم‌آبادی، این مکان‌ها از نظر جغرافیایی به حرم مطهر نزدیک بودند. مدرسه نواب صفوی به همین دلیل مرکزیت پیدا کرد و فعالیت‌های انقلابی و مجالس روضه‌خوانی در این مدرسه برگزار می‌شد و در صورت کثرت جمعیت برنامه‌ها به مسجد گوهرشاد انتقال می‌یافت.

19 آذرماه
برای بررسی واقعه دردناک حمله به بیمارستان امام رضا(ع) باید به چند روز قبل برگشت؛ روزی که آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای از تبعید برگشته و مجدد با دو یار انقلابی خود برای رهایی مردم از ستم‌های رژیم پهلوی همراه شده بود. این فیلمبردار انقلاب مشهد در این‌باره تشریح می‌کند: «حضرت امام(ره) فرمودند محرم خون بر شمشیر پیروز شد و امر کردند مردم در سراسر ایران ساعت 21 بر فراز بام منازل ندای الله‌اکبر سر دهند. مردم در سراسر ایران این کار را کردند و فریادهای الله‌اکبر و مرگ بر شاه همچنان تا شب و روز تاسوعای حسینی ادامه داشت؛ صبح روز نهم محرم برابر با 19 آذرماه سال 57 مراسم عزاداری با سخنرانی شهید هاشمی‌نژاد در مدرسه نواب داشتیم و حدود ساعت 11 ختم مجلس بود و بعد آن یک راهپیمایی باشکوه به رهبری این سه یار مبارز انقلابی به راه افتاد، این راهپیمایی از این مدرسه آغاز شده و به ترتیب مسیرهای فلکه حضرت، جلوی مسجد گوهرشاد، خیابان تهران، فلکه برق، خیابان بهار، چهارراه لشکر، خیابان امام خمینی(ره)، چهارراه خسروی، خسروری‌نو، میدان دقیقی(فلکه آب فعلی) و صحن موزه(رواق امام(ره) فعلی) طی کرد و ساعت 14 به حرم مطهر رسید و پس از ایراد سخنرانی و قرائت قطعنامه پایان یافت. قطعنامه 9 بند داشت که بند نخست آن خلع ید رژیم خواسته شده بود که مردم هم تأیید کردند».
با قرائت این قطعنامه، خلع ید شاه عملا رسمیت یافت و مقدمه‌ای شد تا به پیشنهاد آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای مردم برای مراسم خطبه‌خوانی شب عاشورای حرم مطهر رضوی توسط مرحوم آیت‌الله واعظ طبسی به صحن انقلاب دعوت شوند. بنابر توضیح این فیلمبردار انقلاب مشهد، طبق سنوات گذشته سران و مدیران لشکری و کشوری در حرم مطهر حضور یافته بودند تا مراسم خطبه‌خوانی را در رواق الله‌وردی خان انجام دهند. اما سال 57 این مراسم توسط انقلابیون برگزار شد. مردم بعد از نماز مغرب و عشا در صحن عتیق (انقلاب فعلی) شاهد این مراسم و شنیدن قرائت خطبه به نام امام خمینی(ره) توسط رهبر معظم انقلاب بودند.
خطبه‌ که به نام امام(ره) خوانده شد، مردم جسارت یافتند تا همان شب به براندازی نمادهای شاه در سطح شهر اقدام کنند. انداختن مجسمه شاه در میدان مجسمه (شهدای فعلی)،  بیمارستان امام رضا(ع)، بیمارستان شهناز (قائم فعلی)، فلکه تقی‌آباد (میدان دکتر شریعتی فعلی) و هنرستانی در خیابان نخریسی از جمله این نمادها بودند.

20 آذرماه
روز عاشورای سال 57 برابر با 20 آذرماه مردم مشهد در تفکر سقوط رژیم به سر می‌بردند و برای ادامه مبارزه و نشان دادن همبستگی خود این روز را هم با راهپیمایی باشکوه‌تر از روز قبل به نمایش گذاشتند. نعیم‌آبادی به یادآوری این روز می‌پردازد و ادامه می‌دهد: «همانند روز قبل در مدرسه نواب مراسم عزاداری برای امام حسین(ع) برگزار شد و سپس مردم مسیرهایی نظیر مدرسه نواب، چهارراه شهدا، میدان راه‌آهن، چهارراه مقدم، فلکه 17 شهریور، نخریسی، میدان بسیج، خیابان امام رضا(ع) تا حرم مطهر را یکصدا با شعار مرگ بر شاه راهپیمایی کردند؛ این حرکت پرخروش با حضور تمامی اقشار همراه بود، مادرانی که کودکان خود را در آغوش گرفته و در این اجتماع عظیم شرکت کرده بودند که فیلمش را گرفته و دارم. مردمی که با نان و خرما از راهپیمایان پذیرایی می‌کردند. پس از رسیدن اجتماع عزاداران و راهپیمایان به حرم مطهر در صحن موزه(رواق امام(ره) فعلی) جایگاهی تعبیه شده بود، رهبر معظم انقلاب و شهید هاشمی‌نژاد در پایان مراسم به ایراد سخنرانی پرداختند.

21 آذرماه
شکستن نمادهای شاه و راهپیمایی باشکوه مردم به تهران انعکاس یافت و به خشونت رژیم انجامید. ارتشبد غلامرضا ازهاری، نخست وزیری که حکومت نظامی را در کشور اداره می‌کرد برای مریدان شاه تانک‌های تیزرو و امکانات ضدضربتی به مشهد فرستاد تا آنها را علیه انقلابیون تحریک کند؛ همچنین شایعه کردند، خانواده‌های ارتشی و ساواکی‌ها می‌‌خواهند به مردم حمله کرده و بین آن‌ها ترس و وحشت ایجاد کنند. طبق گفته‌های این مبارز انقلاب مشهد، زنان بی‌حجاب و ضدانقلاب روز بعد عاشورا یعنی 21 آذرماه به چهارراه لشکر آمدند تا خودی نشان دهند و زیر لباس‌شان اسلحه داشتند، آنها هر کاری را در محدوده شهربانی(بیمارستان ثامن‌الائمه(ع) کنونی) انجام می‌دادند. مردم مانند سیلی دور آنها را گرفته و محاصره‌شان کردند، حرکت آن‌ها نافرجام ماند و نتوانستند کاری از پیش ببرند.

22 آذرماه
روز 22 آذرماه ضد انقلاب‌ها منسجم شدند، چوب و زنجیر به دست علیه مردم و انقلابی‌ها راهپیمایی به راه انداختند. ناکامی حرکت زنان ضدانقلاب موجب شد، همین جمعیت به بیمارستان امام رضا(ع) حمله‌ور شوند تا به خیال خود تابلوی بیمارستان را پایین آورده و نام قبلی این بیمارستان را مجدد به 6 بهمن مصادف با روز انقلاب سفید شاه برگردانند. نعیم‌آبادی به صحنه‌هایی از حمله به این بیمارستان فیلم گرفته و می‌گوید: «ضد انقلاب‌ها در فیلمی که از آن¬ها گرفتم عکس شاه و فرح را وارونه به دست گرفته بودند. زمان حمله به بیمارستان به نگهبانان و پرسنل حمله‌ور شده و آنها را مجروح کردند».
اینجا باز مردم متوجه می‌شوند و وارد صحنه شده و این جریان را هم در نطفه خفه می‌کنند. این مبارز انقلابی مشهد در ادامه می‌گوید: «نظام پزشکی یک ماه قبل این حادثه اعلام کرده بود، دفترچه ارتشی‌ها فاقد اعتبار است، این هم یک انگیزه‌ای برای رژیم شاه شد که به این بیمارستان یورش ببرند. اهانت به ساحت مقدس بیمارستان موجب اعلام اعتصاب 72 ساعته پزشکان و پرسنل بیمارستان گردید و پزشکان بیمارستان‌ امام رضا(ع) هم برای ابراز همدردی به آن¬ها پیوستند».

23 آذرماه
شکست رژیم از مردم متحد و همیشه در صحنه حماقت دیگری را رقم زد؛ این‌بار بیمارستان امام رضا(ع) مورد هجوم وحشیانه رژیم پهلوی قرار گرفت و جنایت بزرگتری در تاریخ شوم حکومت استبداد به ثبت رسید. صبح روز 23 آذرماه مردم از واقعه بیمارستان امام رضا(ع) در شوک قرار گرفتند، اصلا تصور این را نمی‌کردند به این بیمارستان حمله شود. نعیم‌آبادی با افسوس از اینکه فیلم‌هایش تمام شد و او نتوانست صحنه‌های بسیاری از این جنایت را در قاب دوربین خود به تصویر بکشد، در ادامه شرح ماجرا را این گونه بیان می‌کند: «ضدانقلاب‌ها با حمایت تانک و نفربر ارتش و مجهز به اسلحه و سرنیزه ساعت 10 صبح نرده‌های سمت خیابان بهار را شکسته و با رعب و وحشت وارد محیطی شدند که سکوت و آرامش از ملزومات آن و تابلوی بوق زدن ممنوع در محدود آن هشداری برای رانندگان بود؛ ولی این هتک حرمت به محیط بیمارستان نشان از وحشی‌گری رژیم بود».
اتفاق دلخراش بیمارستان امام رضا(ع) به مسجد کرامت، پایگاه انقلابیون اطلاع داده می‌شود، مبارز و فیلمبردار همیشه در صحنه با شنیدن خبر جنایت دیگری تعلل نمی‌کند، دوربین و یار همیشه همراه خود را برداشته و با ماشینش سراسیمه خود را به معرکه می‌رساند، هنوز درب‌های بیمارستان به روی مردم بسته نشده، وارد می‌شود.

تحصن علما و پزشکان
وقتی خبر حمله به بیمارستان امام رضا(ع) به منزل آیت‌الله قمی رسید، آیت‌الله خامنه‌ای به راه افتادند، بقیه علما هم با ایشان همراه شده و در مسیر به جمعیت اضافه می‌شد؛ خیابان چمران به سمت میدان بیمارستان توسط رژیم بسته شده بود. فقط راه باریکی را برای افرادی که می‌خواستند از بیمارستان خارج شوند، باز گذاشته بودند؛ طبق شنیده‌های این مبارز انقلاب مشهد آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای جلودار جمعیت و بقیه مردم پشت سر ایشان قصد ورود داشتند، مقام معظم رهبری بدون هیچ واهمه‌ای وارد بیمارستان شدند و دیگران هم همراه ایشان به داخل رفتند و سربازان که اسلحه به دست جلوی آن¬ها صف کشیده بودند، جرئت تیراندازی پیدا نمی‌کنند».
عصر همان روز علما و جامعه پزشکان در اعتراض به این واقعه در مسجد بیمارستان تحصن می‌کنند و از مردم دعوت می‌شود تا به جمع تحصن‌کنندگان بپیوندند. جوانان چوپ به دست از این تحصن حمایت می‌کردند و اصناف هم با نان، خرما، کشمش و... به پذیرایی از این جمع می‌پرداختند. نعیم‌آبادی در تشریح بیشتر می‌گوید: «نظام‌پزشکی این جنایت را محوکم کرد و طبق محکومیت نظام پزشکی، داروخانه‌ها و مطب دکترها تعطیل شد، فقط چند آژانس را دایر گذاشتند.

انعکاس جهانی
روز پنجم دی‌ماه، پس از 13 روز تحصن راهپیمایی باشکوهی از جلوی صحن موزه (رواق امام(ره) فعلی) آغاز شد و با سخنرانی کوبنده آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای در داخل بیمارستان امام رضا(ع) پایان یافت. بنابر توضیح این خادم پیشکسوت حرم مطهر رضوی، در این روز از کانادا یک خبرنگار به مشهد آمد و سپهبد باقر کاتوزیان، وزیر کار و امور اجتماعی هم به نمایندگی از طرف نخست‌وزیر برای عذرخواهی از مردم مشهد به این شهر سفر کرد.

شهدای این جنایت
این درگیری مجروح و شهید داشت. شهید محمدعلی منفرد که خود را سپر بلای آیت‌الله اخوان‌مرعشی کرده، دو تیر نثارش می‌شود. همان روز، عمل موفقیت‌آمیزی داشته و به بخش منتقل می‌گردد؛ رهبر معظم انقلاب، سیدهادی خامنه‌ای، شهیدهاشمی‌نژاد، مرحوم آیت‌الله اخوان‌مرعشی و... به ملاقات او می‌روند. نعیم‌آبادی که صحنه‌هایی از عمل این شهید را فیلم گرفته در این‌باره می‌گوید: «وقتی او را به اتاق عمل بردند، من هم موفق شدم زمان عمل این شهید فیلم بگیرم. اما دو روز بعد شهید شد و پیکر مطهرش بسیار باشکوه از بیمارستان به سمت حرم مطهر تشیع گردید و جمعیت بسیاری هم در آن شرکت کردند. غیر این شهید دو کودک هم در حمله به بخش اطفال به شهادت رسیدند، روز تشیع جنازه آنها من برای فیلمبرداری تدفین یک شهید در بهشت رضا(ع) بودم که به صورت اتفاقی از تدفین این اطفال خبردار شدم و توانستم آن صحنه را هم ثبت کنم».

گزارشگر: آزیتا ذکاء
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
مطالب مرتبط
انقلاب اسلامی معادلات استکبار جهانی را بر هم زده است
انقلاب اسلامی حقیقتی آسمانی است
انقلاب اسلامی الگوی تمام عیار انسانی را به جهان صادر کرد
صداقت؛ عاملی برای اعتماد نسل چهارم به مسئولان و انقلاب
یاری و نصرت خداوند باعث پیروزی انقلاب اسلامی شد
پربازدیدترین ها آخرین مطالب
.گزارش روز
.گفت و گوی روز
.
فرهنگی
.

.All right reserved by Astan Quds Razavi

تمام حقوق این وبگاه متعلق به آستان قدس رضوی است.